Bức tranh mới cho kinh tế nông nghiệp ĐBSCL

Nguồn tin:  Báo Cần Thơ, 25/06/2022
Ngày cập nhật: 26/6/2022

Vùng ĐBSCL có vị thế, vai trò đặc biệt quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh lương thực quốc gia; là vùng sản xuất và xuất khẩu lương thực, thực phẩm và trái cây lớn của cả nước. Song, sản xuất nông nghiệp của vùng còn manh mún, chia cắt bởi không gian hành chính, giá trị gia tăng mặt hàng nông sản không cao. Vì vậy, cần tăng đầu tư cho nông nghiệp thông qua đẩy mạnh tái cấu trúc ngành dựa theo thế mạnh từng tiểu vùng sinh thái để phát triển nông nghiệp bền vững.

Đổi mới cách tiếp cận

Chế biến cá tra xuất khẩu là mặt hàng nông sản có kim ngạch xuất khẩu tỉ đô của ĐBSCL.

ĐBSCL có hơn 2,5 triệu héc-ta đất nông nghiệp (chiếm 62,9% tổng diện tích đất tự nhiên của cả vùng) đảm đương sứ mệnh đảm bảo an ninh lương thực quốc gia và xuất khẩu, tạo công ăn việc làm cho 65% dân cư của vùng. Nông nghiệp vùng ĐBSCL chiếm 31,37% GDP toàn ngành Nông nghiệp cả nước, đóng góp hơn 50% sản lượng lúa, 65% sản lượng nuôi trồng thủy sản và 70% các loại trái cây; 95% lượng gạo xuất khẩu và 60% sản lượng cá xuất khẩu của cả nước… Nhưng thực tế, nông nghiệp của vùng vẫn tăng trưởng theo chiều rộng, giá trị gia tăng không cao. Trong khi tác động của biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng, hạn hán, xâm nhập mặn, an ninh nguồn nước… đang đe dọa sự phát triển bền vững của nông nghiệp đồng bằng. ĐBSCL đang cần chính sách và nguồn lực đủ mạnh để giải quyết các bất cập nội tại.

Mới đây, tại TP Cần Thơ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư tổ chức Hội nghị công bố quy hoạch vùng ĐBSCL thời kỳ 2021-2030, nhiều ý kiến của các cơ quan, tổ chức trong và ngoài nước đều nhận định, khi quy hoạch được triển khai đồng bộ, có sự phối hợp chặt chẽ từ Trung ương đến địa phương, sự chung sức của doanh nghiệp, nhân dân đồng thuận sẽ tạo nên các cơ hội lớn để phát triển toàn diện ĐBSCL; trong đó có ngành Nông nghiệp.

Ông Lê Minh Hoan, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cho biết: "ĐBSCL là không gian kinh tế đầu tiên trong cả nước thực hiện quy hoạch tích hợp cấp vùng. Theo đó, quy hoạch nông nghiệp hướng đến tính tổng thể, chiến lược, chứ không chỉ là "phép cộng công thức" đơn thuần. Quy hoạch có tính "mở", linh hoạt để có thể chủ động thích ứng với xu thế biến đổi liên tục, không ngừng. Sự điều phối theo chuỗi ngành hàng, tính liên kết vùng, tiểu vùng giữa các địa phương được chú trọng ngay đầu mùa vụ, chứ không phải chỉ tập trung xử lý khi nông sản ùn ứ sau thu hoạch. Mỗi địa phương có thể chủ động mở rộng không gian liên kết, phát triển trong không gian có sự điều phối cả vùng. Đất đai có thể manh mún, địa giới hành chính có thể bị chia cắt, nhưng không gian phát triển không thể manh mún, không gian kinh tế không thể bị chia cắt".

Theo ông Lê Minh Hoan, Văn phòng Điều phối nông nghiệp, nông thôn vùng ĐBSCL tại TP Cần Thơ đã đi vào hoạt động. Văn phòng đang thực hiện vai trò điều phối tích hợp thông tin nông nghiệp cấp vùng thông qua số hóa các cơ sở dữ liệu, công tác quy hoạch sản xuất, chuẩn hóa vùng nguyên liệu, chuẩn hóa quy trình sản xuất; kết nối doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao, chế biến sâu; hình thành chuỗi ngành hàng thông qua các hiệp hội ngành hàng bắt đầu từ chuỗi lúa gạo, hỗ trợ nâng cao chất lượng hợp tác xã, hình thành mối liên kết giữa sản xuất và tiêu thụ; điều phối vận hành các công trình thủy lợi đảm bảo đồng bộ toàn hệ thống. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng đang tích cực đàm phán, kêu gọi các dự án đầu tư hạ tầng logistics nông nghiệp, nông thôn, trong đó có chuỗi kho lạnh bảo quản nông sản cấp độ liên huyện, liên tỉnh dọc theo sông Hậu và sông Tiền để hạn chế thất thoát, đảm bảo đầu ra cho nông sản.

Ở góc nhìn chuyên gia, TS Đặng Kim Sơn, Chuyên gia nông nghiệp, cũng nhận định: Quy hoạch tích hợp vùng ĐBSCL với định hướng đa dạng cho sự phát triển nông nghiệp, vùng sẽ có sự phát triển mới. Việc phát triển nông nghiệp theo 3 vùng sinh thái, với tư duy phát triển thuận thiên, thích ứng với biến đổi khí hậu. Đồng thời quy hoạch hình thành 8 trung tâm đầu mối nông sản tại vùng cũng sẽ tạo ra các kết nối với trung tâm chế biến nông nghiệp, mở ra các cơ hội việc làm, tăng thu nhập cho nông dân. Trong tương lai đầy bất định thì sự phát triển của vùng ĐBSCL cần phải liên kết, gắn kết các thành phần kinh tế, các đối tác đầu tư trong và ngoài nước để giải quyết các thách thức của đồng bằng.

Tận dụng tốt các cơ hội

Hiện nay, nhiều địa phương vùng ĐBSCL đã có nền tảng chuyển đổi, tái cấu trúc ngành Nông nghiệp. Những mô hình nông nghiệp sinh thái, tích hợp đa tầng, đa giá trị, thuận thiên đã xuất hiện ở nhiều địa phương trong vùng. Có thể kể đến như mô hình kinh tế dưới tán rừng, mô hình tôm - lúa ở bán đảo Cà Mau, mô hình chuyển đổi từ độc canh cây lúa sang đa canh, xen canh đã tăng thu nhập cho nông dân vùng Đồng Tháp Mười, Tứ giác Long Xuyên, mô hình sản xuất thích ứng với hạn mặn ở các tỉnh vùng duyên hải; mô hình du lịch sinh thái, du lịch nông nghiệp, nông thôn của các địa phương vùng lõi cũng đang tạo ra nhiều hiệu ứng tích cực.

Theo ông Huỳnh Quốc Việt, Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, thủy sản là ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh. Chỉ riêng mặt hàng tôm, mỗi năm doanh nghiệp tỉnh xuất khẩu đạt khoảng 1 tỉ USD. Tỉnh đang tập trung tổ chức lại sản xuất theo chuỗi giá trị sản phẩm, từ vùng nuôi đến thị trường tiêu thụ. Đồng thời tăng cường mời gọi nhà đầu tư tiềm lực để phát triển các mô hình kinh tế biển; tỉnh cam kết tạo cơ chế thuận lợi nhất cho các nhà đầu tư đến tỉnh đầu tư các dự án nông nghiệp.

Theo ông Nguyễn Hồng Diên, Bộ trưởng Bộ Công Thương, trong quá trình phát triển, vùng ĐBSCL vẫn chưa khai thác hết tiềm năng và lợi thế. Sản xuất nông nghiệp manh mún, chưa bắt kịp tín hiệu của thị trường. Đồng thời, nhiều nông sản của vùng vẫn phụ thuộc vào tiêu thụ qua đường tiểu ngạch, chất lượng sản phẩm không đồng đều, liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ chưa gắn kết… Để phát huy giá trị nông sản, tận dụng tốt cơ hội từ các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, Bộ Công Thương sẽ phối hợp với các bộ, ngành và địa phương trong vùng tập xây dựng Chương trình hành động thúc đẩy phát triển nông nghiệp và nông thôn bền vững cho ĐBSCL. Chủ động cung cấp thông tin thị trường, tăng cường kết nối tiêu thụ nông sản; xúc tiến tiêu thụ nông sản tại nước ngoài, quảng bá sản phẩm trên môi trường số, qua các kênh phân phối truyền thống và các sàn giao dịch thương mại điện tử.

Để tận dụng tốt các cơ hội thị trường, lãnh đạo Bộ Công Thương cũng đề nghị các bộ liên quan và địa phương cần chuẩn hóa quy hoạch vùng sản xuất nông nghiệp, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao chất lượng và hàm lượng giá trị của nông sản, tạo tiền đề để xây dựng thương hiệu nông sản. Đẩy mạnh công tác quảng bá sản phẩm; doanh nghiệp và nông dân cần tuân thủ các quy định, quy chuẩn của các thị trường xuất khẩu nhằm đạt giá trị cao hơn khi xuất khẩu nông sản. Bộ Công Thương sẽ phối hợp với các bộ, ngành, địa phương tập trung quy hoạch, xây dựng hoàn thiện hệ thống hạ tầng (giao thông, vận tải, logistics…) nhằm tăng khả năng kết nối phục vụ lưu thông, tiêu thụ các sản phẩm nông sản chủ lực.

Bài, ảnh: GIA BẢO

Các tin mới:

 

Nhấn vào đây để xem các tin trước

DNTN VIỆT LINH
Địa chỉ: 71/14 Trần Phú, Phường 4, Quận 5, TP. Hồ Chí Minh
Skype: vietlinhsaigon Messenger: vietlinhsaigon
Zalo/viber: 0902580018 Facebook: VietLinh
Email: vietlinh[vietlinh.vn], vietlinhsaigon[gmail.com]
TRANG TIN ĐIỆN TỬ VIỆT LINH - ĐI CÙNG NHÀ NÔNG
vietlinh.com.vn Giấy phép số 52/GP-BC do Cục Báo chí Bộ Văn Hoá Thông Tin cấp ngày 29/4/2005
vietlinh.vn Giấy phép số 541/GP-CBC do Cục Báo chí Bộ Thông Tin và Truyền thông cấp ngày 30/11/2007
® Viet Linh giữ bản quyền, © Copyright 2000 vietlinh.vn

Thông tin nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản, nuôi trồng, kỹ thuật, chế biến, nông sản, trồng trọt, chăn nuôi, thị trường, nuôi tôm, nuôi cá, gia súc, gia cầm, việc làm, mua bán, vật tư thiết bị, môi trường, phân bón, thuốc bảo bệ thực vật, thuốc trừ sâu, thức ăn thủy sản, thức ăn chăn nuôi, cây ăn quả, cây công nghiệp, cây hoa màu, cây lương thực, cây hoa cảnh, cây thuốc, dược liệu, sinh vật cảnh, phong lan, nông thôn, nông dân, giải trí. All of aquaculture, agriculture, seafood and aquarium: technology, market, services, information and news.

Về đầu trang