|
Thủy sản công bố “tình trạng khẩn cấp”
ND, 04/07/2007
====================================================
Công khai doanh nghiệp có sản phẩm nhiễm kháng sinh cấm
Thứ trưởng Bộ Thủy sản Nguyễn Thị Hồng Minh vừa chỉ đạo Cục Quản lý chất lượng an toàn vệ sinh và thú y thủy sản phải phối hợp và hỗ trợ các doanh nghiệp điều tra nguyên nhân dẫn đến một số lô hàng thủy sản có dư lượng kháng sinh cấm để khoanh vùng, khoanh điểm, nếu có điều kiện thì xác định rõ tên cơ sở thu gom bảo quản, tàu cá nơi phát sinh sản phẩm nhiễm kháng sinh... Các trường hợp vi phạm phải bị xử lý nghiêm và công khai tên tuổi để ngăn chặn, phòng ngừa. Những doanh nghiệp vi phạm sẽ bị tạm thời đình chỉ xuất khẩu cho đến khi chấp hành tốt các qui định. Việc kiểm tra tăng cường tạp chất sẽ tiếp tục được duy trì đến ngày 31-12-2006. Cũng theo chỉ đạo của bà Minh, không áp dụng bắt buộc kiểm tra hóa chất, kháng sinh cấm đối với toàn bộ lô hàng thủy sản xuất sang Nhật nhưng cần phải tập trung kiểm tra ngay từ đầu vào, ở nơi thu mua, tàu cá, cảng cá... H.ĐĂNG (TT, 09/11/2006)
Nguy cơ Nhật Bản đóng cửa một số mặt hàng thủy sản VN - Bộ Thủy sản và các doanh nghiệp chạy
Sau khi tăng mức kiểm tra từ 50% lên 100% mặt hàng mực nhập từ VN, nhưng dư lượng kháng sinh cấm phát hiện trong sản phẩm không có chiều hướng giảm, Nhật Bản đang xem xét khả năng cấm nhập khẩu từ VN mặt hàng này. Dây chuyền chế biến thủy sản đang được tăng cường kiểm soát về an toàn vệ sinh. Và từ 25-10-2006 thêm mặt hàng tôm nhập từ VN cũng bị kiểm tra 100% (Báo SGGP ngày 28-10). Không chỉ doanh nghiệp (DN) mà Bộ Thủy sản (TS) cũng có những biện pháp ngay lập tức, nhằm khắc phục tình trạng này, bởi Nhật Bản chiếm 29% tổng kim ngạch xuất khẩu TS. Bộ TS có công văn gửi UBND các tỉnh, thông báo về khả năng xấu này và đề nghị chỉ đạo các sở TS, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, nhất là các tỉnh vùng đồng bằng sông Cửu Long, Bình Thuận, Bà Rịa-Vũng Tàu và TPHCM, thành lập các đoàn kiểm tra, tăng cường kiểm tra điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm, đặc biệt là việc sử dụng hóa chất kháng sinh trong bảo quản, sơ chế TS tại các cơ sở nuôi, tàu cá, vựa thu mua, sơ chế nguyên liệu. Theo Ủy ban Tôm, thuộc Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản VN (VASEP), phần lớn nguồn gốc lây nhiễm kháng sinh xuất phát từ khâu nguyên liệu trước chế biến. Bản thân các DN chủ động đề ra một số biện pháp phòng tránh và cam kết thực hiện, kiểm soát chặt khâu nguyên liệu tôm đầu vào từ các cơ sở thu mua. Mỗi DN sẽ kiểm tra kháng sinh đối với nơi cung cấp nguyên liệu, lấy mẫu thức ăn và thuốc chữa bệnh tại các đầm nuôi để xét nghiệm, tăng cường kiểm soát việc thực hiện các quy định về an toàn vệ sinh trong sản xuất tại nhà máy, cảnh báo công nhân sử dụng thuốc sát trùng và bắt buộc 100% công nhân phải đeo găng tay khi sản xuất. Đồng thời, phối hợp với cơ quan chức năng để tuyên truyền đến ngư dân về tác hại của việc sử dụng chất kháng sinh bị cấm trong bảo quản nguyên liệu. Các DN tự gửi mẫu kiểm tra kháng sinh đối với các lô hàng trước khi xuất khẩu. Nhưng, theo các DN, biện pháp căn cơ nhất là Bộ TS sớm hoàn chỉnh hệ thống đánh số vùng nuôi, để DN lưu trữ và truy xuất nguồn gốc. Bộ TS cử đoàn sang Nhật Bản, tìm hiểu quy định kiểm soát an toàn thực phẩm, đồng thời giới thiệu chính sách, hệ thống kiểm soát an toàn thực phẩm TS VN và một số kết quả đạt được; đề xuất hợp tác, nhằm phối hợp kiểm soát an toàn vệ sinh TS xuất nhập khẩu giữa 2 quốc gia. Nhưng trước hết, bằng con đường ngoại giao, Bộ TS đề nghị Bộ Thương mại và Bộ Ngoại giao thông qua mối quan hệ sẵn có, tác động đến Bộ Ngoại giao, Bộ Y tế Lao động và Phúc lợi xã hội Nhật Bản không áp dụng lệnh cấm nhập khẩu thủy sản VN, và chỉ áp dụng việc tạm thời đình chỉ nhập khẩu sản phẩm có xuất xứ từ các DN bị cơ quan thẩm quyền Nhật Bản phát hiện nhiễm hóa chất, kháng sinh, như cách làm của các nước EU. Trong lúc đó, các DN gửi thư cam kết đến các nhà nhập khẩu về việc giải quyết triệt để việc nhiễm Chloramphenicol trong tôm. Bản thân mỗi DN tự thuyết phục các nhà nhập khẩu để cộng đồng các nhà nhập khẩu có tiếng nói, làm yên lòng cơ quan chức năng Nhật Bản, nhằm hạn chế tối đa bất lợi do Nhật Bản đánh vào ngành tôm VN. Theo các DN, việc kiểm tra của Cục Quản lý chất lượng, an toàn vệ sinh và thú y thủy sản (NAFIQAVED) chỉ có giá trị mẫu, không đảm bảo các lô hàng này sẽ không bị kiểm tra lại, và một số trường hợp, phía Nhật Bản kiểm tra lại, khác với kết quả của NAFIQAVED. Nếu vậy, DN sẽ phải chịu phí 2 lần. Việc kiểm tra thành phẩm tại nhà máy không những không giải quyết vấn đề nhiễm kháng sinh mà còn làm giảm doanh số xuất khẩu sang Nhật Bản trong lúc nhu cầu tăng cao, nhất là trong bối cảnh xuất khẩu tôm sang Mỹ và châu Âu gặp khó khăn. Theo các DN, việc kiểm soát kháng sinh cấm không xuất phát từ nhà máy mà là nhiễm từ đầu nguồn nguyên liệu. Vì vậy, tập trung kiểm tra nơi này sẽ hiệu quả hơn. Phát hiện nhiễm kháng sinh cấm để tiêu hủy ngay ở khâu nguyên liệu, sẽ tiết kiệm nhiều chi phí hơn là để chế biến thành phẩm rồi mới kiểm tra. CÔNG PHIÊN (SGGP, 03/11/2006)
DN chế biến: không mua tôm không rõ nguồn gốc
Kiểm soát chặt chẽ tôm nguyên liệu đầu vào, kiên quyết không mua các lô nguyên liệu thiếu hồ sơ truy xuất nguồn gốc... là nội dung vừa được Ủy ban Tôm VN gửi các doanh nghiệp (DN) thành viên nhằm loại trừ kháng sinh cấm trong sản phẩm thủy sản. DN phải yêu cầu các cơ sở cung cấp nguyên liệu quan tâm kiểm tra các trại nuôi đối với việc sử dụng thức ăn và hóa chất, đặc biệt là việc sử dụng các loại thức ăn và thuốc không rõ nguồn gốc xuất xứ... Cũng theo yêu cầu của Ủy ban Tôm, những DN có lô hàng bị cảnh báo tại thị trường Nhật phải nhanh chóng tìm ra nguyên nhân và chương trình khắc phục kịp thời. H.Đ. (TT, 06/11/2006)
Kiểm tra 100% ghẹ, tôm, cá tra xuất sang Mỹ
Việc kiểm tra sẽ diễn ra trong thời gian tối thiểu là 3 tháng với 100% các lô hàng thuộc 3 nhóm sản phẩm trên khi xuất khẩu vào thị trường Mỹ. Sau đó, tùy theo diễn biến trên thị trường Bộ Thủy sản sẽ xem xét gia hạn thực hiện. Thứ trưởng Bộ Thủy sản Nguyễn Hồng Minh đã chỉ đạo như vậy tại cuộc họp bàn một số biện pháp khẩn cấp về xuất khẩu thủy sản vào thị trường Mỹ hồi cuối tuần trước. Sau khi nghe các báo cáo của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) về diễn biến, kết quả Hội nghị Tôm toàn cầu liên quan đến các yêu cầu của thị trường về dư lượng kháng sinh; lãnh đạo Cục Quản lý Chất lượng, ATVS và thú y thủy sản (Nafiqaved) về chuyến công tác và làm việc với Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA), Thứ trưởng Hồng Minh đã giao Nafiqaved phối hợp với Vụ KHCN hoàn chỉnh Dự thảo thực hiện các biện pháp cấp bách ngăn chặn tình hình nhiễm dư lượng các loại hóa chất, kháng sinh độc hại trong sản phẩm thủy sản xuất khẩu, trình lãnh đạo Bộ xem xét, ban hành trước 5/11. Theo đó, dự thảo này sẽ quy định rõ về việc kiểm tra 100% các lô hàng thịt cua, ghẹ, tôm và cá da trơn khi xuất khẩu vào thị trường Mỹ, trong thời gian tối thiểu 3 tháng. Nếu DN có lô hàng bị phát hiện là nhiễm dư lượng kháng sinh, hóa chất sẽ không được phép xuất khẩu. Quyết định này sẽ được thông báo công khai và rộng rãi đến các đối tượng có liên quan và trên các phương tiện thông tin đại chúng. Bà Minh cũng yêu cầu các địa phương cần nhanh chóng nghiên cứu triển khai xây dựng mô hình tổ chức cộng đồng cho những cá nhân, tổ chức có liên quan trong chuỗi sản xuất thủy sản, từ khâu giống, thức ăn, thuốc trị bệnh đến chế biến, xuất khẩu. Mặt khác, Bộ Thủy sản cũng rà soát lại toàn bộ các tiêu chuẩn có liên quan đến các khâu trên, nếu thiếu sẽ khẩn trương bổ sung, xây dựng và ban hành. Ngoài ra, hệ thống văn bản và các tiêu chuẩn về truy xuất nguồn gốc sản phẩm cũng được Bộ này ban hành trong thời gian tới. Cùng với các biện pháp trên, Bộ Thủy sản lưu ý Nafiqaved cần gửi thư đến Bộ Thương mại Mỹ, đại diện thương mại nước này và FDA để thông báo cụ thể kế hoạch, khẳng định quyết tâm của Bộ Thủy sản về các biện pháp, công việc mà Việt Nam đã và đang triển khai để ngăn chặn tình hình nhiễm dư lượng kháng sinh hiện nay. Những biện pháp cấp bách trên sẽ được triển ngay trong thời gian tới nhằm giảm thiểu những rủi ro trong quá trình xuất khẩu thủy sản vào thị trường Hoa Kỳ, bởi hồi tháng 8, đã có 3 bang của Mỹ cấm nhập khẩu cá tra, basa của Việt Nam do phát hiện dư lượng kháng sinh. Số hàng hơn 100 tấn cá cũng đã bị hủy. Sự việc này không chỉ tác động tiêu cực đến hoạt động xuất khẩu thủy sản sang Mỹ của các DN mà còn đe dọa đến uy tín chất lượng thủy sản Việt Nam tại các thị trường khác. Hà Yên (VNN, 03/11/2005
Doanh nghiệp cần kiên quyết từ chối tôm nguyên liệu chưa rõ nguồn gốc
Ủy ban Tôm VASEP vừa kêu gọi các DN chế biến và xuất khẩu tôm kiên quyết không mua các lô tôm nguyên liệu thiếu hồ sơ truy xuất. Việc kiểm soát chặt nguyên liệu đầu vào từ các cơ sở thu mua sẽ hạn chế tình trạng tôm xuất khẩu bị nhiễm tồn dư kháng sinh. Ông Trần Thiện Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Tôm thuộc Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) vừa gửi công văn tới các DN yêu cầu các DN tự kiểm soát kháng sinh cấm bằng các biện pháp: yêu cầu các cơ sở cung cấp nguyên liệu kiểm tra các trại nuôi trong việc sử dụng thức ăn và hoá chất, đặc biệt là thức ăn và thuốc không rõ nguồn gốc xuất xứ. Các DN cần kiên quyết từ chối các lô nguyên liệu không có hồ sơ truy xuất. Bên cạnh đó, tăng cường kiểm soát việc thực hiện quy định về VSATTP trong sản xuất tại nhà máy, cảnh báo công nhân về việc sử dụng thuốc khử trùng, quy định 100% công nhân phải đeo găng tay khi sản xuất. Ủy ban Tôm cũng khuyến khích các DN nên tự gửi mẫu kiểm tra kháng sinh đối với lô hàng bị cấm. Ông Trần Thiện Hải nhắc các DN xuất khẩu tôm cần hợp tác tốt với các nhà nhập khẩu, khách hàng của mình trong việc cung cấp thông tin liên quan đến các biện pháp khắc phục cũng như kiểm soát, phòng chống kháng sinh cấm mà DN và các cơ quan chức năng Việt Nam đang nỗ lực thực hiện. Bên cạnh đó, DN có lô hàng bị cảnh báo nên tập trung tìm ra nguyên nhân, có biện pháp khắc phục kịp thời. Thông qua các nhà nhập khẩu, cần kiến nghị phía Nhật Bản hạn chế các quyết định bất lợi tiếp theo đối với tôm Việt Nam. Trước đó, Bộ Thuỷ sản cũng đã có công văn 2453 về việc triển khai các biện pháp cấp bách kiểm soát thuỷ sản xuất khẩu vào thị trường Nhật Bản. Theo đó, tại các tỉnh trọng điểm ở ĐBSCL, Bình Thuận, Bà Rịa - Vũng Tàu, TP.HCM thành lập ngay các đoàn đi kiểm tra tại các cơ sở nuôi, tàu cá, cơ sở thu mua, sơ chế nguyên liệu thuỷ sản. Theo Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản, cơ quan thẩm quyền Nhật Bản đang áp dụng lệnh kiểm tra 100% các lô hàng mực và 100% các lô hàng tôm nuôi của Việt Nam nhập khẩu vào Nhật. Nghiêm trọng hơn, trong thời gian kiểm tra này, chỉ cần phát hiện một vài DN tiếp tục vi phạm, có thể toàn bộ các DN cùng ngành sẽ bị cấm nhập khẩu vào Nhật. Như vậy, nếu không nhanh chóng giải quyết vấn đề nhiễm kháng sinh cấm, ngành tôm Việt Nam sẽ phải đối diện với nguy cơ mất thị trường. Hà Yên (VNN, 04/11/2006)
Xuất khẩu thuỷ sản gặp khó khăn do phát hiện có Chloramphenicol
Hoạt động xuất khẩu thuỷ sản một số tỉnh phía Nam đang gặp phải khó khăn ở thị trường Nhật do đối tác phát hiện có dư lượng kháng sinh Cloramphenicol trong mực và hải sản khô. Để giải quyết khó khăn này, Bộ Thuỷ sản và các địa phương đang tập trung chỉ đạo tăng cường công tác kiểm tra, xử lý việc một số đơn vị hoặc cá nhân sử dụng các chất kháng sinh trong nguyên liệu thuỷ sản; phối hợp với các cơ quan chuyên ngành hỗ trợ cho các doanh nghiệp chế biến thuỷ sản chủ động đẩy mạnh công tác xúc tiến thương mại, tìm kiếm thị trường mới và bảo vệ uy tín sản phẩm trên thị trường cũ, nhất là trong bối cảnh cuối năm nay, Việt Nam trở thành thành viên của Tổ chức thương mại thế giới WTO. Mô hình cấp đông mặt hàng mực ngay trên biển của một số doanh nghiệp ở Bình Thuận đã tạo được uy tín cho mặt hàng thuỷ sản xuất khẩu chủ lực ở địa phương này. Sản lượng thuỷ sản xuất khẩu của Bình Thuận 10 tháng qua tuy có giảm so với năm ngoái nhưng nhờ các doanh nghiệp chủ động thu mua nguồn hàng trong và ngoài tỉnh, nên sản phẩm chế biến của các doanh nghiệp ước đạt gần 20.000 tấn, trong đó sản phẩm xuất khẩu chiếm hơn 50%, thu về cho tỉnh gần 45 triệu USD. Thanh Hưng (VTV, 04/11/2006)
Chế biến thủy sản: Loại bỏ kháng sinh cấm ra sao?
Sau khi Nhật kiểm tra 100% đối với tôm nhập khẩu từ VN, các doanh nghiệp (DN) thủy sản càng quyết tâm tìm giải pháp để giải quyết tận gốc vấn nạn dư lượng kháng sinh cấm trong sản phẩm thủy sản xuất khẩu. Kiểm rồi nhưng vẫn lọt Theo ông Trần Thiện Hải - chủ tịch Ủy ban Tôm VN, đây là thời điểm giá tôm nguyên liệu tốt nhất kể từ năm 2002 đến nay. Tuy nhiên mức giá này khó giữ được trong thời gian tới sau khi phía Nhật áp dụng qui định kiểm tra 100% đối với sản phẩm tôm nuôi VN. “Với tần suất kiểm tra 100%, nguy cơ mất thị trường Nhật đã ở mức báo động đỏ. Nếu chúng ta không phản ứng nhanh sẽ khó khăn cho ngành thủy sản VN” - ông Hải nói. Một quan chức Cục Quản lý chất lượng, an toàn và vệ sinh thú y thủy sản (Nafiqaved) cho biết ngoài việc tuyên truyền cho người nuôi tôm nhận thức được tác hại của việc sử dụng kháng sinh, ngành thủy sản đang tính tới việc áp dụng biện pháp đơn phương kiểm tra chất lượng hàng xuất tại các DN. Theo quan chức này, Nhật là thị trường “mở” cho tất cả các DN thủy sản VN, do vậy Nafiqaved không có cơ sở pháp lý để kiểm soát chất lượng sản phẩm thủy sản xuất sang Nhật. Đây là nguyên nhân dẫn đến “lọt sổ” những lô hàng có dư lượng kháng sinh. Tuy nhiên biện pháp kiểm tra tại DN đã vấp phải sự phản ứng từ các đơn vị trong ngành chế biến thủy sản. Theo ông Nguyễn Việt Cường, giám đốc Công ty Minh Hải Jostoco, thời gian kiểm tra thường mất 5-7 ngày, các DN sẽ bị mất cơ hội làm ăn, chưa kể giá thành sản phẩm sẽ bị đội lên rất nhiều do chi phí kiểm tra. Giám đốc một DN cho biết chỉ riêng trong tháng 9-2006, đơn vị này đã chi hơn 182 triệu đồng cho Nafiqaved để kiểm tra kháng sinh và vi sinh, chưa kể một khoản chi phí rất lớn mà đơn vị này phải bỏ ra để tự kiểm tra nguồn nguyên liệu đầu vào. “Tốn kém thế nhưng vẫn có lô hàng bị lọt và phải trả về” - giám đốc DN này than thở. Ông Phạm Thanh Chiến - giám đốc Công ty Hải Việt - cho biết sau khi được Nafiqaved kiểm tra, những lô hàng tôm xuất đi Nhật vẫn bị phía Nhật kiểm tra lại. Nếu bị phát hiện có dư lượng kháng sinh thì DN lãnh đủ, còn Nafiqaved không chịu trách nhiệm gì. “Tích cực làm chuồng” Khác với các thị trường Mỹ hay châu Âu - chỉ xử lý DN làm sai, thị trường Nhật lại gộp chung cho tất cả các DN nếu phát hiện một vài đơn vị vi phạm. Trong khi việc kiểm tra của Nafiqaved tại các DN chỉ có giá trị trên... mẫu, không loại trừ những lô hàng có dư lượng kháng sinh vẫn lọt qua khâu này, “quít làm cam chịu”, hậu quả là các DN khác cũng bị vạ lây. Theo ông Trần Văn Lĩnh - tổng giám đốc Công ty thủy sản Thuận Phước, đây không phải lần đầu tiên xuất khẩu thủy sản gặp sự cố nhưng các biện pháp xử lý thời gian qua quá thụ động, chưa xử lý tận gốc. “Nếu cứ tiếp tục làm theo cách này, không chỉ ngành thủy sản gặp khó khăn ở thị trường Nhật mà tình trạng này có thể xảy ra ở các thị trường khác như Hàn Quốc, Mỹ...”, ông Lĩnh nói. Theo ông Lĩnh, cần phải xác định cụ thể trách nhiệm từng khâu trong chuỗi sản xuất sản phẩm tôm, từ con giống đến quá trình nuôi, thức ăn, thuốc thú y, cơ sở thu mua sơ chế và DN chế biến... để có biện pháp xử lý thích hợp. Nếu có bằng chứng DN để nguyên liệu có dư lượng kháng sinh vào sản xuất, cơ quan chức năng có thể phạt nặng đơn vị đó. Trong khi kháng sinh trong sản phẩm có thể lây nhiễm từ nhiều nguồn, kể cả từ khâu sản xuất con giống đến thu mua, chế biến thì các biện pháp quản lý ở từng khâu lại chưa đồng bộ. Ngay khâu con giống, hiện ngành thủy sản chưa có một qui trình kiểm soát, bộ tiêu chuẩn chất lượng hoàn chỉnh. Trong khi đó, các loại kháng sinh chloramphenicol vẫn được bày bán tràn lan dưới nhiều dạng. Giám đốc một DN dẫn chứng khi bị đau mắt, công nhân có thể mua thuốc nhỏ mắt có chứa loại kháng sinh này, nguy cơ sản phẩm bị nhiễm chloramphenicol khó tránh khỏi. “Cái khó hiện nay là DN chế biến thủy sản không thể truy xuất được nguồn gốc lây nhiễm kháng sinh...” - ông Hồ Quốc Lực, chủ tịch Hiệp hội Chế biến thủy sản, nói. Theo ông Lực, hầu hết các đơn vị chế biến thủy sản xuất khẩu đều trang bị hệ thống kiểm soát chất lượng sản phẩm, nhưng việc kiểm tra chỉ dừng lại sản phẩm có hoặc không có kháng sinh hoặc tạp chất, mà chưa đủ năng lực kiểm tra định lượng kháng sinh bao nhiêu. Việc kiểm tra tại DN cũng chỉ thực hiện ở khâu thành phẩm. “Nafiqaved và các DN không thể chỉ kiểm ở khâu thành phẩm, mà phải kiểm soát cho được các nguồn lây nhiễm, có thế mới xử lý tận gốc vấn đề lây nhiễm kháng sinh cấm” - một DN đề xuất. Nhiều ý kiến cho rằng để giải bài toán kháng sinh cấm, cần phải khép kín qui trình nuôi và thu mua sản phẩm, trong đó phải ràng buộc trách nhiệm của những người tham gia. HẢI ĐĂNG (TT, 03/11/2006)
Xuất khẩu tôm sang Nhật, thị trường đang... khép
Thị trường Nhật Bản đã “báo động đỏ” đối với sản phẩm tôm xuất khẩu của VN do liên tục phát hiện các loại kháng sinh cấm. Trong thời gian không đầy một tháng, các cơ quan Nhật Bản đã ban hành lệnh chuyển mức độ kiểm tra từ 50% các lô hàng tôm nhập khẩu từ VN sang “lệnh kiểm tra 100%” Nếu tình hình không được cải thiện, lệnh cấm nhập khẩu sản phẩm tôm từ VN sẽ tiếp tục được ban hành. Đây sẽ là một “bi kịch” cho các doanh nghiệp (DN) thủy sản VN. “Bi kịch” bởi lẽ mỗi năm, thị trường Nhật tiêu thụ từ 500-600 triệu USD trong tổng số 1,2 tỉ USD kim ngạch xuất khẩu tôm của VN. Hơn nữa, thị trường chiến lược này DN đã bỏ bao công sức, tiền của để gầy dựng lại sau khi bị trục trặc ở thị trường Hoa Kỳ. Bộ Thủy sản vẫn chỉ đạo... suông! Cánh cửa thị trường tiềm năng sắp bị đóng, nhưng cơ quan quản lý ngành đó là Bộ Thủy sản vẫn chưa có động thái thiết thực, ngoài việc chỉ đạo qua... công văn. Cụ thể, từ tháng 8-2006 đến nay, bộ này đã ban hành không dưới 4 công văn chỉ đạo các Sở Thủy sản, Sở NN-PTNT triển khai các biện pháp cấp bách để chấn chỉnh tình hình. Đồng thời các địa phương thành lập đoàn thanh tra tăng cường kiểm tra điều kiện bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm, đặc biệt là việc sử dụng hóa chất kháng sinh trong bảo quản, sơ chế thủy sản... Phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Tuy nhiên, đến thời điểm này tình hình vi phạm không những không giảm và có chiều hướng tăng. Ngay trong thông báo ngày 24-10 gởi cho chủ tịch UBND các tỉnh - thành, Bộ Thủy sản thừa nhận: “Các hóa chất, kháng sinh cấm vẫn đang còn được sử dụng trong một số cơ sở sản xuất, kinh doanh thủy sản có sản xuất thủy sản xuất khẩu, kể cả vào thị trường Nhật Bản...” Giám đốc Công ty Thủy sản và Thương mại Thuận Phước (Đà Nẵng), ông Trần Văn Lĩnh, cho rằng Bộ Thủy sản cứ mãi chỉ đạo... suông, trong khi rất nhiều cửa hàng kinh doanh thuốc, thức ăn thủy sản không nguồn gốc bán tràn lan, nhưng chưa thấy ai bị xử lý. “Đã đến lúc ngành thủy sản phải nhìn lại trách nhiệm quản lý của mình. Phải tăng cường kiểm soát từ đầu nguyên liệu như con giống, thu mua, vận chuyển tôm đến nhà máy...”. Giải pháp của Nafiqaved bị phản đối Trước thực trạng này, Cục Quản lý Chất lượng An toàn vệ sinh và Thú y thủy sản (Nafiqaved) đưa ra giải pháp: Tất cả các lô hàng xuất khẩu sang thị trường Nhật phải được Nafiqaved kiểm tra và cấp chứng thư đạt tiêu chuẩn xuất khẩu như thị trường EU. Lập tức đề nghị này đã bị cộng đồng DN phản đối và họ đã có lý. Giám đốc Công ty Cổ phần Thủy sản Cà Mau (Seaprimexco), ông Bùi Nguyên Khánh, cho biết: Chỉ trong hai tháng 8 và 9-2006, Seaprimexco phải bỏ ra gần 300 triệu đồng để đổi lấy chứng thư của Nafiqaved. Nếu chứng thư của Nafiqaved bảo đảm độ tin cậy đối với phía các nhà nhập khẩu thì DN bỏ tiền cũng là hợp lý, nhưng ngược lại tất cả các thị trường nhập khẩu đều không đồng ý chứng thư của Nafiqaved, họ bắt kiểm tra lại 100%”. Thực tế chứng minh: Hai lô hàng tôm VN bị phát hiện kháng sinh tại thị trường Nhật Bản trong tháng 9 và 10 mới đây đều đã thông qua hệ thống kiểm soát của Nafiqaved. Chủ tịch Ủy ban Tôm của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản VN, ông Trần Thiện Hải, chia sẻ: Việc kiểm tra của Nafiqaved chỉ có giá trị trên mẫu kiểm mà không bảo đảm rằng các lô hàng đã qua kiểm tra 100% của Nafiqaved sẽ không bị phát hiện nhiễm kháng sinh khi kiểm tra tại Nhật. Thực tế hiện nay các lô hàng đã qua kiểm tra của Nafiqaved vẫn phải bị lấy mẫu và kiểm tra tại Nhật và kết quả khác với kết quả do Nafiqaved kiểm. Vì lẽ đó mà tập thể các DN xuất khẩu tôm VN vừa có công văn gởi bộ trưởng Bộ Thủy sản đề nghị không thực hiện việc kiểm tra 100% lô tôm xuất khẩu vào thị trường Nhật. Theo ông Hải, việc kiểm tra thành phẩm sẽ không giải quyết được tận gốc vấn đề, chỉ làm tăng thêm gánh nặng chi phí cho DN vì phải chịu 2 lần phí kiểm tra. Không những làm giảm sức cạnh tranh của hàng thủy sản mà còn đi ngược chủ trương của bộ thủy sản là thay kiểm tra thành phẩm bằng việc tăng cường kiểm soát trong toàn bộ hệ thống các khâu của quá trình sản xuất”. Cộng đồng DN hành động khẩn cấp Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản VN, ông Trương Đình Hòe, cho biết trước tình hình cấp bách hiện nay, ngoài việc chủ động đề xuất một số biện pháp phòng tránh và giải quyết với Bộ Thủy sản, cộng đồng các DN xuất khẩu tôm đã thống nhất thực hiện thêm một số hành động khẩn cấp. Cụ thể: Tự đóng góp kinh phí để thực hiện tuyên truyền rộng rãi về tác hại của việc sử dụng chloramphenicol trong bảo quản và nuôi trồng thủy sản trên các phương tiện thông tin đại chúng. Đối tượng của đợt tuyên truyền này là người nuôi, ngư dân, chủ tàu, cơ sở thu mua, bảo quản, sơ chế. Các DN cũng sẽ thảo thư cam kết gởi đến các nhà nhập khẩu Nhật thể hiện quyết tâm giải quyết triệt để hiện tượng nhiễm chloramphenicol trong tôm. Dự Thuyên (NLĐ, 1/11/2006)
Kiến nghị kiểm soát kháng sinh cấm
Ngày 27-10, Hiệp hội các doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu thủy sản VN (Vasep) đã có văn bản gửi Bộ Thủy sản kiến nghị áp dụng một số biện pháp khẩn cấp nhằm kiểm soát nguồn lây nhiễm kháng sinh cấm. Trong đó có biện pháp lấy mẫu thức ăn và thuốc chữa bệnh tại các đầm nuôi để xét nghiệm xem trong thành phần thức ăn và thuốc có kháng sinh cấm hay không. Theo khuyến cáo của Vasep, nếu không có các biện pháp hành động khẩn cấp và hiệu quả, phía Nhật sẽ đưa tôm VN vào danh sách cấm nhập khẩu, sản phẩm tôm VN sẽ mất thị trường Nhật Bản. H.ĐĂNG (TT, 28/10/2006)
Lạm dụng kháng sinh trong ngành thuỷ sản kích thích khả năng kháng thuốc của vi khuẩn
Kháng sinh thường không bị phân huỷ và tồn lưu trong môi trường nuôi trồng thuỷ sản trong thời gian dài, khiến các loại vi khuẩn dần thích nghi với môi trường có kháng sinh. Theo báo cáo mới đây của Tiến sĩ Felipe Cabello và các cộng sự tại trường Cao đẳng Y tế New York, việc lạm dụng kháng sinh trong hoạt động nuôi trồng thuỷ sản có thể gây hại cho sức khoẻ thuỷ sản, động vật và cả con người. Việc lạm dụng thuốc kháng sinh sẽ gây nhờn thuốc và có thể dẫn đến sự phát triển của các vi khuẩn có khả năng kháng thuốc trong cơ thể động vật và người, cũng như trong thuỷ sản. Do đó, cần thận trọng hơn khi sử dụng các loại kháng sinh phòng bệnh. Theo báo cáo của Tiến sĩ Cabello, việc sử dụng kháng sinh liều cao để phòng bệnh khá phổ biến trong ngành thuỷ sản, đặc biệt là ở các nước đang phát triển. Các loại kháng sinh này thường không bị phân huỷ và tồn lưu trong môi trường nuôi trồng thuỷ sản trong thời gian dài, khiến các loại vi khuẩn thích nghi với môi trường có kháng sinh. Kết quả là các loại vi khuẩn gây bệnh trong thuỷ sản lại có khả năng kháng thuốc kháng sinh. Đặc tính kháng thuốc này ở vi khuẩn có thể chuyển sang các mầm bệnh ở người và động vật. Nếu kháng sinh được trộn lẫn vào thức ăn nuôi thuỷ sản, có thể tìm thấy dư lượng kháng sinh trong thịt thuỷ sản và các sản phẩm chế biến. Những người ăn thuỷ sản chứa dư lượng kháng sinh sẽ vô tình hấp thụ kháng sinh vào cơ thể, dẫn đến những thay đổi trong môi trường vi khuẩn bình thường, khiến họ trở nên dễ bị nhiễm khuẩn hơn. Tiến sĩ Cabello khẳng định rằng nếu không chấm dứt tình trạng lạm dụng thuốc kháng sinh phòng bệnh trong nuôi trồng thuỷ sản, sẽ ngày càng có nhiều mầm bệnh có khả năng kháng thuốc, khiến bệnh dịch gia tăng ở cả thuỷ sản, động vật và người. Vasep (TL theo Thefishsite, 25/8/2006) |